De eerstelijns verloskunde is kleinschalig en daarin ligt haar kracht: dicht bij de cliënt en persoonlijk betrokken. Tegelijkertijd werkt deze kleinschaligheid soms remmend op de samenwerking en innovatie binnen en vanuit de verloskundige beroepsgroep.

De ontwikkelingen rond prenatale screening hebben hierin een wending in teweeg gebracht. De Amsterdamse verloskundigen hebben ondanks een licht overschot in de Amsterdamse beroepsgroep, besloten om zowel echoscopie als prenatale screening praktijkoverstijgend gezamenlijk aan te bieden. Het uitgangspunt hierbij is dat standaard verloskundige zorg als vanouds op praktijkniveau wordt gege- ven terwijl voor echoscopie en prenatale screening praktijken in een regio van Amsterdam samen- werken, waarbij enkele verloskundigen in die samenwerking zich op de specifieke deskundigheden specialiseren. De schaalgrootte wordt zodanig gekozen dat de toegankelijkheid voor de zwangere nog steeds optimaal is, dat er voldoende volume is om de vaardigheid van de uitvoerders te behouden en dat het bedrijfseconomisch haalbaar blijft.

Door een locatie te kiezen midden in het werkgebied van de initiatiefnemende praktijken, zo mogelijk in een multidisciplinaire setting (bijv. Ouder Kind Centrum of HOED-locatie), kan zorg dicht bij huis worden aangeboden en presenteren de eerstelijns verloskundigen zich sterk naar buiten toe, zowel naar cliën- ten als naar andere partijen zoals zorgverzekeraars, ziekenhuizen en andere eerstelijns disciplines. Een volgende stap is het uitbreiden naar een Eerstelijns Verloskundig Centrum, waar ook andere zorg wordt verleend die vanuit het oogpunt van kwaliteit beter praktijkoverstijgend wordt aangeboden en waarvoor nu soms naar de tweedelijn wordt verwezen, zoals uitwendige versies, anticonceptie-, lactatie- of preconceptionele spreekuren en voorlichtingsbijeenkomsten.

Verloskundigen spelen een belangrijke rol in het realiseren van laagdrempelige, kwalitatief goede en niet-medicaliserende prenatale screening. De eigen verloskundige is degene die het onderzoek aan- vraagt en in overleg met haar cliënten het beleid voert. Het beleid voldoet aan alle hieraan te stellen kwaliteitseisen en wetgeving op dit gebied. De eerstelijns verloskunde in Amsterdam behoudt de regie over de opzet en uitvoer.

Gerealiseerde uitwerking in Amsterdam

• Oost/Centrum: Verloskundig Centrum Oost, een initiatief van zeven praktijken en het OLVG.
• Nieuw-West: Echocentrum West, een initiatief van vier praktijken waar ook andere praktijken in de regio West naar verwijzen.
• Oud-West/Zuid: Echocentrum Ite Boerema, een initiatief van vijf praktijken.
• Noord: In samenwerking met de regio Zaanstad wordt prenatale screening aangeboden op locatie in Noord.
• Zuid: Echopraktijk Zuid gerund door een verloskundige/echoscopist en een arts/echoscopist. Volledig gecertificeerd voor alle echo`s en voor versies.
• Zuidoost: Verloskundigen uit Zuidoost maken gebruik van de locatie en apparatuur van het AMC om prenatale screening aan te bieden aan hun eigen populatie. Een van de praktijken heeft een eigen echoapparaat in de praktijk.

Onze inzet

1ste Lijn Amsterdam ondersteunt in dit samenwerkingsproces door:
• het organiseren en faciliteren van bijeenkomsten met betrokkenen;
• het bij elkaar brengen van informatie en best practises van buiten de regio;
• het begeleiden van het besluitvormingsproces.
Ook het meedenken, gebruiken van het netwerk en contacten leggen in verband met de huisvesting van echocentra behoort tot de taken van 1ste Lijn Amsterdam.

Informatie

Anne Annegarn, senior adviseur